1. erken veya geç gibi konuşmak için daha fazla bilgiye ihtiyaç var süslü. kırışığın tipi (derin/yerleşik mi, yüzeyel mi), cilt tipin, çevresel faktörler, beslenme tipi, varsa hastalıklar (kan değerleri), dediğin gibi stres faktörü, cilt bakım geçmişin (hatalı uygulamalar, fazla kurutucu sivilce tedavileri, yeteri kadar nemlendirmeme, güneş maruziyeti gibi gibi...).
stres ve üzüntü cilt kırışıklığı yapar mı sorunun cevabı ise, dolaylı olarak yapabilir. stres seviyelerinin yükselmesi, kortizolseviyelerinde yükselmeye; dolasıyıyla kolajen seviyelerinde düşüşe sebep olabilir. bu mantığa göre, stres hormonları cilt yapısında bulunan proteinlerin yapısını değiştirdiği için elastikiyet kaybına yol açabilir. internette de "stress wrinkles" olarak aratırsan bu konuda yapılmış bir çok araştırma görebilirsin. böyle bir fenomen mevcut yani.
ama dediğim gibi, tek başına stres değil, bir çok başka cilt bakım adımını da sorgulaman belki yeniden kurgulaman gerekebilir. öncelikle stres faktörünü ortadan kaldırmak için destek alarak başlayabilirsin belki, daha fazla sıvı tüketimi yapabilirsin...sonrasında, cildini iyi nemlendirdiğin ve güneşten koruduğun sürece retinol ya da retinal'e (yeni başlıyorsan retinal tavsiye ederim) başlamak mantıklı elbette. peptidler de iş görecektir. iyi bir argireline/volufiline/matrixyl 3000 serumu bulup rutine dahil etmek iyi fikir ama cilt hassasiyet durumunu bilemiyoruz, bu yüzden cilt tipi bilgin önemli. kuru mu, yağlı mı, karma mı, hassas/rozalı mı....